Τι προκαλεί την υπερβολική απώλεια τριχών;

Πολλές καταστάσεις μπορούν να δημιουργήσουν απώλεια τριχών, τόσο γονιδιακές όσο και ορμονολογικές. Επίδραση έχουν επίσης η ηλικία και το στρες;

Γονίδια

Οι αντρικές ορμόνες σε άτομα με γενετική προδιάθεση προκαλούν την ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία. Οι ανδρικές αυτές ορμόνες ονομάζονται ανδρογόνα από όπου και η ονομασία «ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία». Η απώλεια μαλλιών που οφείλεται σε ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία προκαλείται εάν το συγκεκριμένο άτομο έχει κάποιο γενετικό κώδικα στα χρωμοσώματά του. Αυτός ο γενετικός κώδικας που προκαλεί την τριχόπτωση οφείλεται σε ένα ή πολλά γονίδια και κληρονομείται από την μητέρα ή τον πατέρα. Τα γονίδια που προκαλούν την ανδρογεννετικού τύπου αλωπεκία είναι κυρίαρχα. Αυτό σημαίνει ότι είναι αρκετά ισχυρά έτσι ώστε είτε κληρονομηθούν από τον πατέρα μόνο είτε από την μητέρα μόνο αυτό είναι αρκετό για να εκδηλωθεί η απώλεια μαλλιών. Επίσης τα γονίδια αυτά μπορεί να μεταφερθούν και να προκαλέσουν τριχόπτωση και στους άντρες αλλά και στις γυναίκες.

Ένα άλλο σημαντικό σημείο που πρέπει να προσέξουμε ότι δεν είναι απαραίτητο κάθε ένας ο οποίος έχει το γονίδιο να αναπτύξει ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία. Το γονίδιο αυτό θα πρέπει με κάποιο τρόπο να ενεργοποιηθεί. Η ενεργοποίηση αυτή του γονιδίου εξαρτάται από διάφορους παράγοντες όπως ορμόνες, ηλικία, στρες και διάφορα άλλα. Αυτό σημαίνει ότι ένα άτομο το οποίο αναπτύσσει ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία θα πρέπει να έχει το γονίδιο αλλά και αυτό να έχει ενεργοποιηθεί ταυτόχρονα.

Το συγκεκριμένο γονίδιο που οφείλεται για την ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία δεν έχει ακόμα ταυτοποιηθεί. Από ότι φαίνεται όμως στις έρευνες το γονίδιο αυτό έχει να κάνει με την σύνθεση των αντρικών ορμονών, του ενζύματος 5-alpha reductase και υποδοχείς για τα ανδρογόνα που βρίσκονται στα τριχοθυλάκια. Φαίνεται ότι οι τρεις αυτοί παράγοντες είναι εκείνοι που περισσότερο έχουν να κάνουν με την αντρική φαλάκρα. Η 5-alpha reductase είναι το ένζυμο που μετατρέπει την τεστοστερόνη(αντρική ορμόνη) σε μία πιο ενεργή ορμόνη την διϋδροτεστοστερόνη (dihydrotestosterone) (DHT) η οποία επηρεάζει του υποδοχείς των ανδρογόνων που βρίσκονται στα τριχοθυλάκια.

Οι έρευνες των γενετιστών επικεντρώνονται στο να ανακαλύψουν το γονίδιο το οποίο ευθύνεται για την φαλάκρα. Αυτό θα βοηθήσει στην θεραπεία της ανδρογενετικού τύπου αλωπεκίας.

Ορμόνες

Οι ορμόνες που προκαλούν την ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία είναι οι αντρικές ορμόνες που ονομάζονται ανδρογόνα. Στο ερώτημα: (πως τα ανδρογόνα προκαλούν φαλάκρα;) η απάντηση δεν είναι απόλυτα γνωστή. Φαίνεται ότι τα ανδρογόνα αντιδρούν πάνω σε συγκεκριμένες πρωτεΐνες που ονομάζονται υποδοχείς και βρίσκονται πάνω στην μεμβράνη των κυττάρων ή μέσα στα κύτταρα των τριχοθυλακίων. Άλλωστε όλες οι ορμόνες λειτουργούν περίπου με αυτό τον τρόπο. Διαφορετικοί τύποι ανδρογόνων μπορεί να επηρεάσουν ένα συγκεκριμένο τριχοθυλάκιο αλλά παράλληλα και διαφορετικοί τύποι τριχοθυλακίων σε διαφορετικές περιοχές του σώματος επηρεάζονται από το ίδιο ανδρογόνο με διαφορετικό τρόπο το καθένα. Για παράδειγμα οι τρίχες που βρίσκονται στο στήθος ενισχύονται από την δράση των ανδρογόνων ενώ οι τρίχες που βρίσκονται στο τριχωτό της κεφαλής αδυνατίζουν και επηρεάζονται αρνητικά από την δράση των ανδρογόνων.

Δύο είδη ανδρογόνων ενοχοποιούνται για την ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία. Αυτά είναι η τεστοστερόνη και η διυδροτεστοστερόνη. Η διυδροτεστοστερόνη είναι παράγωγο της τεστοστερόνης.

Το ένζυμο που ονομάζεται 5-alpha reductase μετατρέπει την σχετικά αδρανή τεστοστερόνη σε μία πιο ισχυρή ορμόνη που είναι η διυδροτεστοστερόνη. Το ένζυμο αυτό βρίσκεται γύρω και μέσα στο τριχοθυλάκιο, ειδικά στην θηλή του τριχοθυλακίου. Όταν παραχθεί διυδροτεστοστερόνη προσκολλάται στον ορμονικό υποδοχέα που βρίσκεται μέσα στα τριχοθυλάκια και ασκεί την ισχυρή του δράση που φέρνει σε πτώση των μαλλιών. Στους ίδιους υποδοχείς μπορεί να προσκολληθεί και η τεστοστερόνη αλλά αυτή έχει πιο ασθενή δράση όσον αφορά την τριχόπτωση.

Η επίδραση των δύο ορμονών πάνω στους υποδοχείς του θύλακα δημιουργούν απώλεια μαλλιών σε συγκεκριμένες περιοχές. Η απώλεια μαλλιών γίνεται σταδιακά. Καταρχήν έχουμε μία μείωση του χρόνου που διαρκεί η ζωή της τρίχας. Η αναγενής φάση μειώνεται, ενώ η καταγενής και η τελογενής φάσεις παραμένουν ίδιες σε διάρκεια. Κατά αυτόν τον τρόπο αυξάνεται το ποσοστό των θυλάκων που βρίσκονται σε φάση ανάπαυσης. Για παράδειγμα ενώ στην φυσιολογική τριχοφυΐα οι θύλακες που βρίσκονται σε τελογενής φάση είναι περίπου το 10% ανά πάσα στιγμή, στην περίπτωση της ανδρογενετικού τύπου αλωπεκίας σιγά σιγά το ποσοστό αυτό αυξάνεται έως το 20% των συνολικών θυλάκων να βρίσκεται σε τελογενή φάση. Οι θύλακες που έχουν το πρόβλημα παράγουν τρίχα η οποία είναι μικρότερη σε μήκος και διάμετρο και οι οποίες πέφτουν πριν προλάβουν να αποκτήσουν αρκετό μήκος. Κατά αυτό τον τρόπο έχουμε τρίχες λεπτές οι οποίες αναπτύσσονται μεν αλλά πριν προλάβουν να αποκτήσουν μία ικανοποιητική διάμετρο και μήκος έρχεται η στιγμή που πέφτουν και ξαναρχίζουν από την αρχή.

Θα μπορούσε να γεννηθεί η απορία γιατί ενώ σε ένα άτομο το ίδιο αίμα και οι ίδιες ορμόνες φτάνουν σε όλες του τις τρίχες παρόλα αυτά κάποιες πέφτουν και κάποιες όχι. Η απάντηση σε αυτό δεν είναι σαφής όμως υπάρχουν διάφορες υποθέσεις εκ των οποίων οι πιο σημαντικές είναι οι εξής:

1) στην περιοχή όπου υπάρχει αυξημένη τριχόπτωση ενώ τα ανδρογόνα που φτάνουν είναι ίδια με τις άλλες περιοχές εκείνο που δεν είναι ίδιο είναι ο αριθμός των υποδοχέων δηλαδή κάποιες τρίχες έχουν περισσότερους υποδοχείς και επομένως συμπεριφέρονται σαν να υπήρχαν περισσότερες ορμόνες που δρουν πάνω σε αυτές. 2) Στα φαλακρά άτομα η ευαισθησία που έχουν οι θύλακες στους υποδοχείς των ανδρογόνων είναι υψηλότερη επομένως και πάλι ο θύλακας λειτουργεί σαν να είχε περισσότερες ορμόνες να τον επηρεάζουν. 3) Η παρουσία του ενζύμου 5-alpha reductase είναι υψηλότερη στις περιοχές που υπάρχει απώλεια μαλλιών και επομένως μετατρέπει περισσότερη τεσοστερόνη σε διϋδροτεστοστερόνη. Όπως προείπαμε η διϋδροτεστοστερόνη είναι πιο ζημιογόνος για την τρίχα.

Η ηλικία

Η παρουσία των γονιδίων και των ορμονών από μόνη της δεν είναι αρκετή για να προκαλέσει ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία. Η διαδικασία της απώλειας μαλλιά χρειάζεται επίσης χρόνο. Είναι απαραίτητο ένα χρονικό διάστημα κατά το οποίο τα τριχοθυλάκια θα εκτίθενται στις αντρικές ορμόνες. Ο χρόνος που είναι απαραίτητος για αυτό το είδος της απώλειας μαλλιών διαφέρει από άτομο σε άτομο. Επίσης διαφέρει ανάλογα με τα επίπεδα των αντρογόνων και τον αριθμό των υποδοχέων που έχει το άτομο αυτό.

Παρόλα αυτά ακόμα και όταν ένα άτομο δεν έχει προδιάθεση για ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία καθώς γερνά αρκετές τρίχες μειώνονται σε μήκος και διάμετρο. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται miniaturization. Η διαδικασία αυτή καταλήγει σε διάχυτη απώλεια μαλλιών και όχι εντοπισμένη.

Stress

Η κατάσταση άγχους που μπορεί να οφείλεται σε διάφορες αιτίες πολύ συχνά δημιουργεί αυξημένη απώλεια μαλλιών. Τα είδη απώλειας μπορεί να είναι διαφορετικά.

1)Διάχυτη αραίωση (Telogen Effluvium ή Τελογενής Τριχόρροια). Το στρες συμβάλει στο είδος αυτής της τριχόπτωσης αλλά δεν είναι μόνιμο. Αυτό σημαίνει ότι όταν το αίτιο που προκαλεί την τριχόπτωση παύει να υπάρχει τότε τα μαλλιά επιστρέφουν στην προηγούμενή τους κατάσταση. Στην τελογενή τριχόπτωση τα μαλλιά αρχικά σταματούν να μεγαλώνουν. Μπορεί να παραμείνουν σε αυτήν την κατάσταση για τρεις μήνες περίπου πριν αρχίσουν να πέφτουν. Συνήθως αρχίζουν να μεγαλώνουν μετά από έξι έως εννέα μήνες ή ακόμα και περισσότερο σε βαριές περιπτώσεις.

2)Κατάσταση σχετιζόμενη με το στρες είναι η γυροειδής αλωπεκία. Αυτή συμβαίνει όταν λευκά αιμοσφαίρια του αίματος επιτίθενται στα τριχοθυλάκια. Αυτό οδηγεί σε μία γρήγορη απώλεια μαλλιών. Το χαρακτηριστικό της γυροειδούς αλωπεκίας είναι ότι υπάρχουν περιοχές ολοκληρωτικής απώλειας μαλλιών μέσα σε μία περιοχή κανονικής τριχοφυΐας. Αυτές οι περιοχές απώλειας σιγά σιγά μεγαλώνουν και αυξάνονται σε αριθμό έως ότου όλο το τριχωτό της κεφαλής μπορεί να επηρεαστεί από την νόσο. Σε προχωρημένες περιπτώσεις η απώλεια μπορεί να αφορά τα φρύδια ή ακόμα και τρίχες από το σώμα. Μερικές φορές μπορεί το πρόβλημα να διορθωθεί από μόνο του αλλά όχι πάντα. Συνήθως χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή από τον γιατρό.

3)Το συνηθέστερο είδος απώλειας μαλλιών στην περίπτωση του στρες είναι η διάχυτη αλωπεκία. Το στρες βέβαια είναι μία κατάσταση που πολύ συχνά βιώνουμε. Για τον λόγο αυτό δεν θα πρέπει την οποιαδήποτε απώλεια μαλλιών να την αποδίδουμε στο στρες όπως πολλές φορές συμβαίνει. Έστω και εάν γνωρίζουμε ότι η αιτία του προβλήματος είναι το στρες καλό είναι να επισκεφτούμε τον γιατρό ο οποίος θα κρίνει το είδος της θεραπείας που χρειάζεται και το οποίο καλό είναι να εφαρμοστεί σε αρχικό στάδιο.

Κακή φροντίδα των μαλλιών

Αντικείμενα όπως τα rollers, τσιμπιδάκια ή πράγματα που τραβούν τα μαλλιά και τα διατηρούν συνεχώς υπό τάση μπορεί να προκαλέσουν ένα είδος αλωπεκίας που ονομάζεται αλωπεκία από έλξη. Εάν η διαδικασία αυτή του τραβήγματος των μαλλιών διακοπεί πριν δημιουργηθεί ουλωποίηση στους θύλακες των τριχών τότε η τριχόπτωση είναι αναστρέψιμη. Εάν όμως περάσει αρκετό χρονικό διάστημα με τις τρίχες σε κατάσταση έλξης τότε μπορεί να δημιουργηθεί ουλωποίηση και η απώλεια των μαλλιών στην περιοχή να είναι μόνιμη.

Ιστοσελίδα για την αντιμετωπιση της τριχόπτωσης.